Nơi sinh, tình trạng thế hệ, hướng dẫn tham chiếu nhập tịch và nhập cư, điều tra dân số năm 2016 của Canada

Ngày đăng: 11/10/2019 Lượt xem: 362

Tổng điều tra dân số năm 2016 thu thập dữ liệu kinh tế và xã hội về dân số Canada, bao gồm thông tin về nơi sinh, nơi sinh của cha mẹ, quốc tịch và tình trạng nhập cư.

Nơi sinh là câu hỏi giúp xác định tỉnh hoặc lãnh thổ của Canada hoặc quốc gia bên ngoài Canada. Nó cung cấp thông tin về sự đa dạng của dân số Canada và và công dân từ các nước khác đến Canada.

Nơi sinh của cha và nơi sinh của mẹ trong điều tra dân số giúp xác định quốc gia nơi cha mẹ của mỗi người được sinh ra. Khi được sử dụng kết hợp với nơi người đó được sinh ra thì sẽ giúp ta rút ra được trạng thái thế hệ, và từ đó xác định xem người đó thuộc thế hệ thứ nhất, thứ hai hay thứ ba trở lên.

Tình trạng thế hệ cung cấp thông tin về sự đa dạng của dân số Canada và là nguồn tài liệu để điều tra những người nhập cư đang nhập vào xã hội Canada. Thông tin này cũng giúp hiểu được lịch sử nhập cư của Canada đã định hình thế hệ khác nhau của người Canada tạo nên dân số ngày nay của Canada.

Câu hỏi về quyền công dân cung cấp thông tin về tình trạng công dân hợp pháp của Canada. Thông tin này được sử dụng để ước tính số cử tri tiềm năng và lên kế hoạch cho các lớp và chương trình công dân. Nó cũng cung cấp thông tin về dân số Canada với nhiều quốc tịch khác nhau và số người nhập cư ở Canada có quốc tịch Canada.

Tình trạng nhập cưnăm nhập cư cung cấp thông tin về số lượng người nhập cư và năm mà họ nhập cư. Thông tin về tuổi nhập cư có nguồn gốc từ ngày sinh của người nhập cư và năm nhập cư.

“Người nhập cư” đề cập đến một người hoặc đã từng là người nhập cư hoặc thường trú tại Canada và được chính quyền Canada cấp quyền sống vĩnh viễn tại Canada.

Thông tin này được sử dụng để so sánh các điều kiện kinh tế và xã hội của người nhập cư qua đó đánh giá các chính sách và chương trình làm việc và nhập cư; lập kế hoạch giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ khác.

Câu hỏi về tình trạng nhập quốc tịch và nhập cư cũng giúp xác định những người không thường trú tại Canada. Những người không phải là công dân Canada khi sinh và trả lời là “không” cho câu hỏi về tình trạng nhập cư, được coi là những người không thường trú. “Công dân không thường trú” bao gồm những người từ một quốc gia khác có giấy phép làm việc hoặc học tập, và các thành viên gia đình của họ cùng chung giấy phép và sống ở Canada với họ.

Việc đưa người không thường trú vào điều tra dân số tạo điều kiện so sánh với thống kê lãnh thổ của tỉnh và lãnh thổ (kết hôn, ly hôn, sinh và tử) nhằm cung cấp thông tin cho các dịch vụ quy hoạch, các chương trình chăm sóc sức khỏe, giáo dục và việc làm.

Phân loại

Dữ liệu về nơi sinh, nơi sinh của cha mẹ, quyền công dân, tình trạng nhập cư và năm nhập cư, cũng như các biến số trong danh mục, được sử dụng để cung cấp chi tiết về một bức tranh về dân số sống ở Canada.

Tổng điều tra dân số năm 2016 bao gồm dữ liệu cho hơn 200 nơi sinh của công dân. Việc phân loại dữ liệu về nơi sinh của công dân, nơi sinh của cha và nơi sinh của mẹ được dựa trên Phân loại tiêu chuẩn của các quốc gia và khu vực quan tâm SCCAI 2016 Standard Classification of Countries and Areas of Interest (SCCAI) 2016.

Chất lượng dữ liệu

Bảng điều tra dân số năm 2016 đã trải qua quy trình đánh giá chất lượng dữ liệu kỹ lưỡng được thực hiện cho việc Khảo sát hộ gia đình quốc gia năm 2011 NHS (National Household Survey) và các cuộc điều tra trước đây. Chỉ số chất lượng dữ liệu (được mô tả ngắn gọn dưới đây) được sử dụng để đánh giá chất lượng dữ liệu.

Việc đánh giá chất lượng dữ liệu thực hiện cùng với việc kiểm tra chất lượng thường xuyên được hoàn thành ở các giai đoạn chính của khảo sát trong quá trình thu thập và xử lý dữ liệu. Tính nhất quán của các câu trả lời được cung cấp đã kiểm tra phân tích. Đồng thời, các phản hồi từ chối trả lời câu hỏi đã được kiểm tra như là một phần của các bước chỉnh sửa và xử lý dữ liệu.

So sánh

So sánh các khái niệm theo thời gian

Tổng điều tra dân số năm 2016 về vấn đề công dân, nhập cư và nơi sinh có rất ít thay đổi theo thời gian.

Quyền công dân

Quyền công dân được hỏi đầu tiên trong Tổng điều tra dân số năm 1901. Dữ liệu về quyền công dân phản ánh những thay đổi đã xảy ra theo thời gian trong luật công dân Canada. Một công dân ở Canada có thể giữ hai hoặc nhiều quốc tịch. Những thay đổi về đạo luật công dân và các quy định liên quan đến quyền công dân có thể ảnh hưởng đến xu hướng của người nhập cư để có được quốc tịch Canada. Historical comparisons must take these legislative changes into account.

Vào năm 2014, những thay đổi đối với yêu cầu cư trú để trở thành công dân Canada bằng cách nhập tịch đã có hiệu lực theo Bill C-24. Do những thay đổi này, việc xử lý Điều tra dân số năm 2016 về biến công dân yêu cầu người nhập cư chỉ đủ điều kiện để nhập quốc tịch Canada nếu họ đến Canada 4 năm trước năm điều tra dân số (tức là trước năm 2012). Đối với Khảo sát hộ gia đình quốc gia NHS năm 2011 (National Household Survey) và Tổng điều tra dân số năm 2006, người nhập cư được yêu cầu nhập quốc tịch Canada ít nhất 3 năm trước năm điều tra dân số để đủ điều kiện nhập quốc tịch Canada bằng cách nhập tịch.

Đã có những thay đổi cho câu hỏi về quyền công dân theo thời gian. Trong Tổng điều tra dân số năm 1971, những người được hỏi được yêu cầu chỉ ra các quốc gia cụ thể. Đối với các cuộc điều tra 1981, 1986 và 1991, thông tin về quyền công dân cho các quốc gia cụ thể là có sẵn, nhưng chỉ dành cho những người đã chỉ ra cùng một quốc gia cho quốc tịch và nơi sinh của họ. Kể từ năm 1996, câu hỏi về quyền công dân vẫn không thay đổi, ngoại trừ năm 2006, khi một ghi chú được thêm vào để giải thích ý nghĩa của từ “nhập tịch”.

Tình trạng nhập cư và năm nhập cư

Dữ liệu về tình trạng nhập cư và năm nhập cư của Canada đã được thu thập từ năm 1901. Điều tra dân số năm 1971 và các cuộc điều tra trước đó chỉ thu thập dữ liệu về các giai đoạn nhập cư trong nhiều năm. Dữ liệu cho từng năm nhập cư đã có sẵn ở Điều tra dân số năm 1981. Từ năm 1991, câu hỏi về tình trạng nhập cư đã được sử dụng để xác định dân số nhập cư. Trước đây, dân số nhập cư được xác định là tất cả những người không phải là công dân Canada khi sinh ra.

So sánh các năm nhập cư và tuổi khi nhập cư theo thời gian có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố, chẳng hạn như di cư và tỷ lệ tử vong trong số những người dân nhập cư, phương pháp khảo sát và mẫu báo cáo.

Nơi sinh, nơi sinh của cha mẹ và tình trạng thế hệ

Dữ liệu về nơi sinh đã được thu thập từ năm 1871 có rất ít thay đổi. Nơi sinh của cha mẹ được thu thập lần đầu tiên vào năm 1891, và không được thu thập trong các cuộc điều tra dân số tiếp theo. Đối với các cuộc điều tra năm 2001 và 2006, câu hỏi về nơi sinh của cha mẹ chỉ được hỏi đối với những người từ 15 tuổi trở lên. Đối với tất cả các năm điều tra dân số khác, bao gồm cả năm 2016 và NHS 2011, câu hỏi về tổng dân số mục tiêu cho mỗi năm đã có sẵn. Năm 1971, thông tin về nơi sinh chi tiết của cha mẹ bên ngoài Canada không được thu thập.

So sánh lịch sử về nơi sinh và nơi sinh của cha mẹ tính đến những thay đổi về ranh giới và tên quốc gia theo thời gian. Việc xử lý các câu hỏi về nhập cư, quyền công dân và nơi sinh nhằm phản ánh những thay đổi trong chính sách nhập cư và quyền công dân, cũng như tăng cường sử dụng dữ liệu hành chính.

So sánh với các nguồn dữ liệu khác

Nhiều nguồn thống kê cung cấp thông tin về nhập cư vào Canada, bao gồm các giai đoạn tham chiếu khác nhau và các nhóm dân cư khác nhau đáp ứng các nhu cầu thông tin khác nhau, chẳng hạn như cơ sở dữ liệu nhập cư theo chiều dọc IMDB (Longitudinal Immigration Database) và dữ liệu hành chính từ Di dân, Người tị nạn và Quốc tịch Canada IRCC (Immigration, Refugees and Citizenship Canada).

Tổng điều tra dân số năm 2016 ước tính dân số nhập cư sống trong các hộ gia đình tư nhân ở Canada vào ngày điều tra dân số, ngày 10/5/2016. Thông tin chủ yếu được thu thập thông qua việc tự liệt kê, nghĩa là, người trả lời được yêu cầu tự hoàn thành bảng câu hỏi.

So sánh, dữ liệu hành chính từ IRCC cung cấp thông tin về tổng số người nhập cư được nhận vào Canada mỗi năm như thường trú. Dữ liệu IRCC không thể được sử dụng để ước tính dân số của những người nhập cư sống ở Canada vì họ không tính đến việc tử vong hoặc di cư, bởi vì họ cung cấp tổng số người đã từng là thường trú ở Canada, nên số liệu dữ liệu hành chính của IRCC cao hơn so với ước tính điều tra dân số của người nhập cư sống ở Canada tại một thời điểm nhất định.

Ở một mức độ nào đó, các số liệu từ Cơ sở dữ liệu nhập cư theo chiều dọc (IMDB) xem xét các trường hợp tử vong và xuất cư. IMDB 2014 kết hợp dữ liệu quản trị được liên kết từ IRCC với các tệp dữ liệu thuế. Do không phải tất cả người nhập cư sống ở Canada sẽ phải khai thuế, do tuổi tác hoặc các yếu tố khác, nên số lượng từ IMDB dự kiến sẽ thấp hơn so với ước tính của Tổng điều tra dân số năm 2016.

Trong những năm đầu nhập cư, các ước tính điều tra dân số gần với số lượng IMDB hơn, vì những người nhập cư vào giữa năm 1980 và 2000 rất có thể là những người khai thuế vẫn sống ở Canada vào thời điểm điều tra dân số. Khi năm nhập cư chuyển sang năm 2016, các ước tính điều tra dân số bắt đầu tiến gần hơn đến số lượng từ IRCC, vì số lượng người không đóng thuế, như trẻ em tăng lên, trong khi số người chết và người di cư sẽ thấp hơn.

Mặc dù dữ liệu IRCC và dữ liệu từ Tổng điều tra dân số năm 2016 dựa trên năm nhập cư được báo cá, nhưng lại có một số khác biệt giữa hai nguồn. Ví dụ, một số người nhập cư có thể đã báo cáo năm họ đến, vì họ đã cư trú ở Canada với tư cách là thường trú trước khi được nhập cư.

Đối với năm 2016, dữ liệu IRCC có sẵn cho cả năm dương lịch, trong khi điều tra dân số chỉ thu thập dữ liệu cho những người nhập cư vào hoặc trước ngày 10/5/2016; kết quả là, trong Biểu đồ 1, số lượng IRCC cao hơn đáng kể so với ước tính điều tra dân số.

Biểu đồ 1. Năm nhập cư cho người dân Canada đã nhập cư từ năm 1980 đến năm 2016, từ các nguồn dữ liệu nhập cư khác nhau

Ngoài các điều tra dân số Dân số và các IMDB, Canada còn tạo ra các nguồn dữ liệu quan trọng khác đối với người dân nhập cư, chẳng hạn như điều tra lực lượng lao động (Labour Force Survey), khảo sát xã hội chung (General Social Survey) và Khảo sát dọc của người nhập cư đến Canada (Longitudinal Survey of Immigrants).

Khi nơi sinh, tình trạng thế hệ, dữ liệu công dân và nhập cư được so sánh giữa các nguồn dữ liệu, cần xem xét các yếu tố bổ sung, bao gồm sự khác biệt trong mục tiêu khảo sát; thời gian khảo sát; phương pháp lấy mẫu và thu thập, ví dụ: từ ngữ câu hỏi, định dạng câu hỏi, ví dụ và hướng dẫn; phương pháp xử lý dữ liệu; và sự khác biệt trong môi trường chính trị xã hội tại thời điểm thu thập dữ liệu.

Tài liệu tham khảo

1. https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/ref/guides/007/98-500-x2016007-eng.cfm?wbdisable=true

Lê Thị Thùy Trang